Kiedy polisa dla rolnika jest obowiązkowa?

Prowadzenie działalności rolniczej wiąże się z szeregiem regulacji prawnych, które nakładają na właścicieli gruntów obowiązek posiadania określonych umów ubezpieczeniowych. Przepisy te mają na celu zabezpieczenie interesów zarówno samego gospodarza, jak i osób trzecich, które mogą ucierpieć w wyniku prac polowych lub zdarzeń losowych. Poniższa analiza wyjaśnia, jakie kryteria decydują o konieczności wykupienia polisy oraz jaki jest ustawowy zakres ochrony.

Kto podlega ustawowemu obowiązkowi ubezpieczenia?

Zgodnie z obowiązującą ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych, konieczność zawarcia umowy dotyczy każdej osoby fizycznej, która posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 hektar fizyczny lub przeliczeniowy użytków rolnych. Obowiązek ten powstaje w dniu objęcia gruntów w posiadanie i trwa przez cały okres prowadzenia działalności, niezależnie od tego, czy ziemia jest faktycznie uprawiana, czy leży odłogiem. 

Warto zaznaczyć, że wymóg ten dotyczy również osób, które nie posiadają statusu rolnika, ale są właścicielami gruntów rolnych opłacających podatek rolny, o ile spełniają kryterium powierzchniowe. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje nałożeniem kary finansowej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, której wysokość jest uzależniona od minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym.

Co obejmuje odpowiedzialność cywilna rolnika?

Polisa odpowiedzialności cywilnej (OC) rolnika chroni majątek gospodarza przed roszczeniami osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z posiadaniem gospodarstwa i prowadzeniem działalności rolniczej. Ochrona ta obejmuje zarówno szkody osobowe (uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia), jak i majątkowe, które powstały na przykład w wyniku pracy maszyn rolniczych, hodowli zwierząt czy zaniedbań w utrzymaniu budynków. Ustawowe ubezpieczenia gospodarstwa rolnego działają również w sytuacjach, gdy szkoda została wyrządzona przez domowników pracujących w gospodarstwie lub pracowników najemnych. Zakres terytorialny polisy ogranicza się zazwyczaj do terenu gospodarstwa, jednak w przypadku prac polowych czy transportu płodów rolnych, odpowiedzialność rozciąga się również na miejsce wykonywania tych czynności.

Jakie budynki muszą być objęte ochroną?

Drugim filarem obowiązkowego systemu zabezpieczeń jest ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych. Obowiązek ten dotyczy wszystkich obiektów budowlanych o powierzchni powyżej 20 m², które są trwale związane z gruntem, posiadają fundamenty oraz dach. Ochrona obejmuje szkody powstałe w wyniku działania żywiołów, takich jak pożoga, huragan, powódź, gradobicie czy uderzenie pioruna, które mogą doprowadzić do całkowitego zniszczenia lub uszkodzenia substancji budowlanej. Suma ubezpieczenia ustalana jest odrębnie dla każdego budynku na podstawie jego wartości rzeczywistej lub nowej, co ma kluczowe znaczenie przy wyliczaniu wysokości ewentualnego odszkodowania. Ustawodawca nie nakłada natomiast obowiązku ubezpieczania maszyn rolniczych (poza OC pojazdów wolnobieżnych poruszających się po drogach) ani upraw, chyba że rolnik korzysta z dopłat bezpośrednich, co regulują odrębne przepisy.

Najważniejsze informacje o polisach rolnych

Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczeniowej spoczywa na posiadaczach użytków rolnych przekraczających normę obszarową jednego hektara. Zadaniem polisy OC jest przejęcie ciężaru wypłaty odszkodowań za uszczerbek na zdrowiu lub mieniu wyrządzony osobom postronnym w trakcie prac gospodarskich. Równie istotne jest obligatoryjne ubezpieczenie budynków gospodarczych i mieszkalnych od zdarzeń losowych, takich jak pożar czy powódź. Brak ważnej polisy jest związany z ryzykiem nałożenia wysokich kar przez UFG oraz koniecznością pokrycia szkód z własnych środków. Zakres ochrony regulowany jest ustawowo, co gwarantuje jednolity standard zabezpieczenia niezależnie od wybranego towarzystwa.

FAQ

Czy posiadając mniej niż 1 hektar trzeba się ubezpieczać?

Jeśli łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 1 ha fizycznego lub przeliczeniowego, a właściciel nie prowadzi działów specjalnych produkcji rolnej, ustawowy obowiązek wykupienia polisy OC rolnika oraz budynków nie występuje. W takim przypadku ubezpieczenie jest dobrowolne.

Co grozi za brak OC rolnika?

Niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia skutkuje nałożeniem opłaty karnej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Dodatkowo, w przypadku wyrządzenia szkody, rolnik musi pokryć roszczenia poszkodowanych z własnego majątku.

Czy ubezpieczenie budynków obejmuje wyposażenie?

Obowiązkowa polisa budynków rolnych chroni jedynie mury i instalacje trwale związane z obiektem. Maszyny, urządzenia, zwierzęta inwentarskie oraz ziemiopłody przechowywane wewnątrz nie są objęte tym ubezpieczeniem i wymagają zawarcia umowy dobrowolnej.